Dziedziczenie długów i oszczędności
![Dziedziczenie długów i oszczędności Dziedziczenie długów i oszczędności](https://www.banki.pl/imageLibary/out/340974_org.jpg)
Prawo do nabycia spadku nie zawsze bywa dla dziedziczącego korzystne. Jeśli zmarły pozostawił po sobie więcej długów niż oszczędności, schedę lepiej odrzucić. Wyjaśniamy, jak sprawdzić, czy spadkodawca był obciążony długami, i o czym należy pamiętać, przyjmując od niego spadek.
Jeśli zmarły nie spisał przed śmiercią testamentu, jego spadkobiercy dziedziczą zgodnie z art. 931-940 Kodeksu cywilnego.
Ustawowo pierwszeństwo w nabyciu schedy mają małżonek i dzieci spadkodawcy. Spadek otrzymują w równych częściach przy zasadzie, że zgodnie z prawem żonie lub mężowi zmarłego nie może przypaść udział mniejszej części niż 1/4 spadku.
Jeśli dorosłe dziecko spadkodawcy nie dożyło chwili przejęcia spadku, prawo do dziedziczenia jego części przechodzi z kolei na jego dzieci (w równych częściach).
W przypadku bezdzietnego spadkodawcy jego majątek dziedziczą małżonek i rodzice, w dalszej kolejności: rodzeństwo, uwzględniając zasadę, zgodnie z którą udział małżonka w schedzie nie może być mniejszy niż 1/2.
Małżonek otrzymuje cały spadek tylko wówczas, gdy zmarły nie miał dzieci, wnuków, rodzeństwa, ani dzieci rodzeństwa.
Po osobie samotnej, która nie pozostawiła potomków, a jej pozostała rodzina nie żyje, dziedziczy gmina, w której zmarły zamieszkiwał przed śmiercią.
Do 6 miesięcy na przyjęcie lub odrzucenie spadku
W momencie otwarcia spadku (śmierci spadkodawcy) następuje warunkowe nabycie spadku przez dziedziczących.
Osoby z grupy zerowej, do której należą:
- małżonek,
- dzieci, pasierbowie,
- wnuki,
- rodzice,
- dziadkowie,
- rodzeństwo,
- ojczym, macocha
mają pół roku na podjęcie decyzji o przyjęciu lub odrzuceniu schedy. Czas ten jest liczony od chwili otrzymania informacji o powołaniu do spadku.
Pozostali spadkobiercy:
- zięć, synowa,
- teściowie,
- ciotka, wuj/stryj
- inni
na podjęcie decyzji o spadku mają tylko miesiąc.
W ciągu ustawowych 6 miesięcy spadkobiercy powinni dowiedzieć się, jakie aktywa i długi wchodzą w masę spadkową, by podjąć właściwą decyzję o tym, czy przyjęcie schedy będzie dla nich opłacalne.
Zasady dziedziczenia z dobrodziejstwem inwentarza
Jeśli dziedziczący nie złożą w ustawowym czasie oświadczenia przed sądem lub notariuszem dotyczącego spadku, automatycznie przyjmą go z dobrodziejstwem inwentarza.
Instytucja dobrodziejstwa inwentarza powoduje przejęcie spadku w całości, wraz z długami, ale tylko do wysokości dziedziczonego majątku.
Jak zdobyć informację o oszczędnościach zmarłego?
By ułatwić obywatelom pozyskiwanie informacji o majątku spadkodawców, od 1 stycznia tego roku działa centralna informacja o uśpionych rachunkach konsumentów.
Mając prawomocne postanowienie o nabycia spadku lub akt poświadczenia dziedziczenia, spadkobierca może udać się do dowolnego banku (nie musi być jego klientem) i zdobyć informację o tym, w których instytucjach spadkodawca miał otwarte rachunki (konta osobiste, oszczędnościowe, lokaty etc.).
W raporcie zabraknie informacji o posiadanych kontach w biurach maklerskich, polisach ubezpieczeniowych czy jednostkach uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych.
Dane uzyska maksymalnie do 3 dni od złożeniu zapytania. Za usługę bank pobierze opłatę, zgodnie z jego aktualnym cennikiem.
Jak sprawdzić, czy spadek jest zadłużony?
Niestety nie zawsze można łatwo wykryć, czy w skład masy spadkowej oprócz aktyw wchodzą długi. Sąd nas o tym nie poinformuje. Zadłużenie zmarłego np. w bankach lub firmach pożyczkowych, może wyjść na jaw dopiero po wielu latach od jego śmierci. Wówczas obowiązek zapłaty przechodzi na osoby, które dziedziczyły po spadkobiercy. Jak uniknąć tego zagrożenia?
W zbadaniu stanu zadłużenia spadkodawcy, centralna informacja o uśpionych rachunkach już nie pomoże. Usługa nie pozwala na pozyskanie danych o spłacanych przez zmarłego pożyczkach.
By dowiedzieć się, czy zmarły jest dłużnikiem, dziedziczącemu nie pozostaje nic innego, jak samodzielnie pytać o to poszczególne banki, firmy pożyczkowe, a także ZUS, KRUS, firmy telekomunikacyjne, wspólnoty lub spółdzielnie mieszkaniowe itp.
Jeśli spadkodawca spłacał kredyt, warto zapytać banku, czy zmarły wykupił ubezpieczenie. Polisy na życie są częstym zabezpieczeniem w przypadku pożyczek. Jeśli dany przypadek spełnia warunki umowy do wypłaty świadczenia, to ubezpieczyciel, a nie spadkobierca, będzie zobowiązany do pokrycia zadłużenia zmarłego.